صفحه نخست >> >> نظام های رتبه بندی جهانی >> نظام رتبه بندی سازمان کنفرانس اسلامی (OIC)

نظام رتبه بندی سازمان کنفرانس اسلامی (OIC)

در سالهای اخیر سازمان کنفرانس اسلامی که از 57 کشور اسلامی تشکیل شده است، با هدف بهبود و ارتقاء جایگاه دانشگاههای جهان اسلام، اقدام به طراحی نظام ارزشیابی و رتبه بندی ویژهای تحت عنوان نظام رتبه بندی دانشگاههای جهان اسلام نموده است. حدود یک پنجم جمعیت دنیا را مسلمانان تشکیل میدهند که جمعیتی حدود 3/1 تا 4/1 میلیارد نفر را در برمی گیرند. در میان کشورهای اسلامی بیشترین رشد تعداد مقاله به‌ترتیب مربوط به کشور ترکیه، ایران و مصر است. در نشست سال 2005 میلادی سازمان کنفرانس اسلامی در مکه مکرمه این حقیقت مطرح شد که متاسفانه تعداد بسیار کمی از دانشگاههای جهان اسلام در فهرست 500 دانشگاه برتر دنیا قرار دارند و بدین ترتیب این ایده شکل گرفت که کشورهای جهان اسلام خود اقدام به طراحی و ابداع یک نظام ویژه جهت رتبهبندی دانشگاههای جهان اسلام نمایند. در همان جلسه مقرر گردید که 20 دانشگاه برتر جهان اسلام توسط بانک سازمان کنفرانس اسلامی مورد حمایت مالی قرار گیرند تا امکان ارتقای رتبه آنها در سایر رتبه بندیهای جهانی نیز فراهم گردد. روشها و شاخصهای این نظام رتبه بندی در اجلاس سال 2006 و 2007 تدوین شد و در آخر نهایی گردید.


شاخصهای این نظام رتبه بندی شامل موارد پنجگانه زیر است:

1.       شاخص ارزیابی فعالیتهای پژوهشی با وزن 50%

2.       شاخص ارزیابی فعالیتهای آموزشی با وزن 30%

3.       شاخص ارزیابی وجه بینالملل با وزن 7%

4.       شاخص ارزیابی امکانات با وزن 3%

5.       شاخص ارزیابی فعالیتهای اجتماعی اقتصادی با وزن 10%
 

هرکدام از این حیطه ها نیز به زیر موضوعاتی تقسیم میشوند که شامل موارد زیر است:

الف) شاخصهای ارزیابی فعالیتهای پژوهشی

1.       کیفیت پژوهشی بر حسب متوسط تعداد ارجاعات به تعداد مقالات منتشر شده

2.       کارآیی پژوهشی بر حسب تعداد مقالات منتشر شده بر تعداد اعضای هیئت علمی موسسه

3.       حجم پژوهش بر حسب تعداد مقالات منتشر شده در سال ارزشیابی

4.       نرخ رشد کیفیت پژوهشی برحسب فرمول تعریف شده

5.       نرخ رشد کارایی پژوهشی برحسب فرمول تعریف شده

6.       جوایز برحسب تعداد جوایز اخذ شده توسط موسسه

ب) شاخصهای ارزیابی فعالیتهای آموزشی

1.       تعداد اعضای هیئت علمی موفق به اخذ جوایز

2.       تعداد اساتید پراستناد در (ISI و ISC)

3.       نسبت اعضای هیئت علمی دارای مدرک دکترا به کل اعضای هیئت علمی

4.       تعداد دانش آموختگان موفق به اخذ جوایز علمی

5.       تعداد دانش آموختگان پر استناد در (ISI و ISC)

6.       نسبت اعضای هیئت علمی به دانشجو

7.       نسبت دانشجویان تحصیلات تکمیلی به کل دانشجویان

8.       نرخ رشد دانشجویان تحصیلات تکمیلی

9.       نسبت دانشجویان موفق به اخذ جوایز بین الملل

ج) شاخصهای ارزیابی وجهه بین المللی

1.       نسبت اعضای هیئت علمی بینالمللی به کل اعضای هیئت علمی

2.       نسبت دانشجویان بین المللی به کل دانشجویان

3.       نسبت اعضای هیئت علمی دارای مدرک دکتری خارجی به کل اعضای هیئت علمی دارای دکتری

4.       تعداد کنفرانسهای بینالمللی برگزار شده توسط دانشگاه

5.       تعداد همکاری‌های بین‌المللی انجام شده

د) شاخصهای امکانات

1.       سرانه تعداد عناوین کتاب به ازای هر دانشجو

2.       تعداد مجلات و نشریات ادواری

3.       تعداد موسسات و مراکز تحقیقاتی وابسته به دانشگاه

ه) شاخصهای معیار اقتصادی اجتماعی

1.       نسبت درآمد حاصل از قراردادها، مشاورهها به کل درآمد دانشگاه

2.       تعداد کل دورههای بازآموزی برگزارشده

3.       نسبت تعداد دانشجویان شرکتکننده در پروژه‌های کارآفرینی و ارتباط با صنعت به کل دانشجویان

تعداد مراکز رشد و شرکتهای Spin-off

امتیاز نهایی هر دانشگاه عبارت است از مجموع امتیازات محاسبه شده فوق که قرار است در اجلاس اردیبهشت ماه 88 در دمشق اعلام شود. باتوجه به عدم دسترسی به نتایج اولیه، بررسی جایگاه دانشگاههای کشور در این رتبهبندی میسر نیست اما با نیم نگاهی به شاخصهای طراحیشده برای رتبهبندی دانشگاههای جهان اسلام، میتوان دریافت که اکثر این شاخصها همان شاخصهای مورد استفاده در سایر نظامهای رتبهبندی هستند با این تفاوت که وزنها و معیارهای اندازهگیری متفاوت بوده و برخی شاخصها نیز برای کشورهای جهان اسلام که اکثر درجلگه کشورهای در حال توسعه هستند، بازبینی و تعدیل شدهاند. بررسی بیشتر این نظام رتبه بندی منوط به اعلام نتایج اولیه آن بوده و پیش قضاوت در مورد نتایج آن زود هنگام است.