صفحه نخست >> >> >> صورتجلسه دو

صورتجلسه دوم

  صورتجلسه کمیته کمیته راهبردی علم سنجی

صورتجلسه کمیته کمیته راهبردی علم سنجی

شماره جلسه: 2

تاریخ جلسه: 13/4/88

مکان جلسه: ساختمان معاونت تحقیقات و فنآوری وزارت بهداشت، دفتر معاونت

ساعت شروع: 14

ساعت خاتمه: 16

 

حاضرین در جلسه : آقایان دکتر محمد واسعی، دکتر پرویز اولیا، دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی، دکتر آرمین مددکار سبحانی، دکتر پیمان کبیری، دکتر رضا ملک‌زاده، ایثار نصیری.

دبیرجلسه : جناب آقای دکتر پرویز اولیا  

 ردیف

  دستورکارجلسه:

  1

  بحث و بررسی پیرامون شاخص‌های سنجش علم، فنّاوری و نوآوری

  ردیف

  مباحث و موضوعات جلسه  

 

  جناب آقای دکتر واسعی:
  در علوم پزشکی ما در پروسه زیرساخت‌سازی قرار داریم و در ارزشیابی‌ها باید بیشتر شاخص‌های مرتبط با آن لحاظ شوند. سه محور کار شامل حاکمیت و رهبری، تولید علم و توانمندسازی می‌باشند. هر ساله باید شاخص‌ها تغییر داده شده و از نتایج حاصل از تحلیل آنها در سیاست‌گذاری‌های استفاده شود. ما از اطلاعات بدست آمده از ارزشیابی‌های برای سیاست گزاری استفاده می‌کنیم. در خارج از این قبیل اطلاعات برای پرداخت grant تحقیقاتی استفاده می‌شود. در خارج هر گاه فردی استخدام می‌شود مشخص است که این فرد چه کارآرایی و بازدهی خواهد داشت و برون‌داد او چه خواهد بود. امروز در کشور 70 درصد اعضای هیات علمی تولیدات علمی نداشته و به این دلیل استفاده از نیروی انسانی به عنوان شاخص رشد، مناسب به نظر نمی‌رسد. یکی از مسائل این است که شاخص نیروی انسانی چگونه در تحقیقات علم سنجی گنجانده شود. شاخص‌های ارزشیابی برای دانشگاه‌های تیپ 1 باید طوری انتخاب شوند که به سمت مورد نظر هدایت شوند. در خصوص دانشگاه‌های تیپ 3 که بیشتر نیروی درمانی دارند باید شاخص‌ها بیشتر از نوع processing باشند. برخی از شاخص‌ها نیز در علوم پزشکی وجود دارند که قابل ارزشیابی نمی‌باشند. برای مثال یک تکنیک جدید جراحی که تاثیر بالای در حوزه سلامت دارد را چگونه باید ارزشیابی نمود؟

  یکی از آفت‌هایی که وجود دارد این است که در بخش بالینی و آموزش انگیزه‌های مالی وجود دارد که در بخش پژوهش وجود ندارد.

  یکی دیگر از مشکلات این است که در برخی از موارد رئیس دانشگاه مشغول تحقیق نیست.

 

 

 

  جناب آقای دکتر اولیا:
ما یک تجربه در مورد ترغیب به پژوهش افراد دارای فعالیت کار در زمینه بالینی داشته‌ایم که می‌توان در موارد دیگر نیز کاربرد داشته باشد. ما به منظور مطالعه بر روی مسائل مربوط به جانبازان شیمیایی یک تیم 40-30 نفره تحقیفی تشکیل دادیم . ابتدا به افراد الفبای پژوهش آموزش داده شد. سپس با تشکیل کارگاه‌های مقاله نویسی نحوی نوشتن مقاله به آنها آموزش داده شد. در حال حاضر که این افراد طعم پژوهش و انتشار کار علمی را چشیده‌اند اکثر آنها عاشق کار پژوهشی شده‌اند و به صورت فعال مشغول فعالیت‌های پژوهشی می‌باشند. بر این اساس فکر می‌کنم نگرانی ما در پاره‌ای از موارد بیش از حد است. 

 

  جناب آقای دکتر ملک‌زاده:
ایراد اساسی این است که واقعا علم یعنی چه و تعریف ما از علم چیست؟ در یک مرحله‌ای کمبود نیروی انسانی وجود داشت و اقدام به تعلیم و جذب نیروهای تحصیل کرده می‌شد. امروزه برای اینکه اداعا کنیم علم را توسعه می‌دهیم باید ابتدا یک زیر ساخت علمی داشته باشیم. ایجاد این زیر ساخت علمی با بودجه ناچیز کنونی میسر نیست. این زیر ساخت علمی باید با سرمایه گذاری بر روی 6-5 دانشگاه تراز اول کشور انجام شود. در برخی موارد با دادن پول هم تولیدات علمی افزایش نمی‌یابد. خیلی از مقالات چاپ شده روش‌های اشتباهی داشته و نتابج موثر علمی در پی ندارند.
من موافقم که ارزشیابی بیشتر بر روی برونداد انجام گرفته و کیفی شود. بهتر است دانشگاه‌هایی که به یک حدی از رشد رسیده‌اند با یک شاخص و دیگر دانشگاه‌ها با شاخص‌های دیگر ارزشیابی شوند.
باید افراد درست انتخاب شوند. خیلی از افراد برای کار در دانشگاه مناسب نیستند و در صورتی که در جای مناسب از آنها استفاده شود بهروری بهتری خواهند داشت.
علاقه به تحقیق لازم است ولی کافی نیست. وقتی بودجه کم است نمی‌توان کاری انجام داد. 

  جناب آقای دکتر نوروزی:
  ارائه تحت عنوان "مروری اجمالی بر شاخص‌های سنجش علم، فنّاوری و نوآوری"
باید از شاخص‌هایی استفاده شود که به خوبی گویای وضعیت موجود باشند. شاخص‌های علم‌سنجی در سه سطح فردی، بنگاهی و بین المللی قابل تعریف است و تنها با بکارگیری شاخص‌های کتابسنجی نمی‌توان به آن رسید. برای این این منظور باید از انواع و اقسام شاخص‌ها و برقراری توازن بین انها به این مهم دست یافت. در مطالعاتی که تا کنون انجام گرفته است بیشتر تاکید بر روی مطالعات استنادی بوده است چرا که اطلاعات لازم در این زمینه بیشتر در دسترس است.
  وقتی اهداف مشخص شود بسیاری از مشکلات مطرح شده حل می‌شود. این مشکلات برای همه مطرح است و کسی از دیگری جلوتر نیست. برای امور جاری نیز باید شاخص‌های ارزشیابی مناسب تعریف شود و نباید تنها به راهکارهای کلان فکر کرد.
  مرکز آمار و وزارت علوم از دیگر ارگان هایی هستند که به این مسائل علاقه‌مند می‌باشند.

 جناب آقای دکتر مددکار سبحانی
  طی دو هفته گذشته اطلاعات مربوط به IF مجلات JCR منتشر شده است و اتفاقی که پیش بینی می‌شد و جلسه گذشته من به آن اشاره کردم اتفاق افتاده است. در حقیقت ورود به JCR یک قضیه است و باقی ماندن در آن قضیه دیگر است. مجله دارو از فهرست مجلات ایران JCR‌ حذف شده است و باید دید چرا این اتفاق افتاده است تا از وقوع مجدد آن برای مجلات دیگر پیشگیری شود. یکی از کارهای کمیته نیز می‌تواند پرداختن به این گونه مسائل باشد.

 جناب آقای دکتر کبیری:
  در خصوص بکار گیری شاخص‌های بین المللی ارزشیابی باید به این نکته توجه داشت که تیپ دانشگاه‌های ما با خارج فرق دارد. تعریف ما از اختراع نیز با آنها متفاوت است. در سال‌های اخیر به ارزشیابی در وزارت بهداشت اهمیت زیادی داده شده است. اما واقعیت این است که یکسری شاخص‌های بین المللی نیز وجود دارد که باید جایگاه خود در آنها را نیز بیابیم. شاخص‌های علم سنجی را به دو دسته می‌توان تقسیم کرد. شاخص‌های علم سنجی در حیطه معاونت وزارت بهداشت و دیگر شاخص‌های نظام ارزشیابی بین المللی. ارزشیابی‌ها باید به ارزیابی برون‌داد سوق داده شوند. در نظام‌های ارزشیابی جهانی هیات علمی آموزشی و پژوهشی به صورت جداگانه مورد توجه قرار می‌گیرند.
بنده کارگاه‌های زیاد برگزار کرده‌ام که در آنها به اندازه انگشتان دست هیات علمی بالینی شرکت نداشته‌اند.

ایثار نصیری
ارائه تحت عنوان "شاخص Eigenfactor "
  اطلاعات مربوط به بودجه در سطح کلان در دسترس است که برای تهیه گزارشات تحلیلی از آنها استفاده می‌گردد. پیشنهاد می‌شود در ارزشیابی‌ها موارد مربوط به جزئیات بودجه گنجانده شود تا در مواقع ضروری اطلاعات لازم در دسترس بوده و مورد استفاده قرار گیرند. 

  ردیف

  مصوبات جلسه:

  مسئول اجرا

  مهلت اجرا

  1

  بررسی تحلیلی وضعیت تولیدات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور در سال‌های اخیر و ارائه آن در جلسه بعدی

  جناب آقای دکتر اولیا

  -

  2

  بررسی تحلیلی شاخص‌های علم سنجی محققان علوم پزشکی و ارائه آن در جلسه بعدی

  کارشناس علم سنجی

  -

  تاریخ جلسه آینده: 31/5/88

  مدعوین جلسه آینده : آقایان دکتر محمد واسعی، دکتر پرویز اولیا، دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی، دکتر آرش اعتمادی، دکتر رضا ملک‌زاده، دکتر آرمین مددکار سبحانی، دکتر پیام کبیری، دکتر منیره برادران افتخاری، ایثار نصیری، دکتر آرش اعتمادی. 

دستور جلسه آینده :
ارزیابی تحلیلی تولیدات علمی محققان کشور در زمینه علوم پزشکی بر اساس نتابج ارزشیابی‌ سالانه انجام گرفته در معاونت تحقیقات و فنآوری، تعداد ارجاعات، تعداد مقالات و شاخص h اعضای هیات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی در سال‌های 2007 و 2008 میلادی، مقالات برگزیده سی‌سال پس از انقلاب اسلامی و غیره ...