صفحه نخست >> >> >> صورتجلسه سه

صورتجلسه سوم 

  بسمه تعالی

  صورتجلسه کمیته کمیته راهبردی علم سنجی

  شماره جلسه : 3

  تاریخ جلسه : 31/5/88

  مکان جلسه : ساختمان معاونت تحقیقات و فنآوری وزارت بهداشت، دفتر معاونت

  ساعت شروع: 30/9

  ساعت خاتمه: 30/11 

  حاضرین در جلسه : آقایان دکتر محمد واسعی، دکتر پرویز اولیا، دکتر آرمین مددکار سبحانی، دکتر پیمان کبیری، دکتر رضا ملک‌زاده، ایثار نصیری.

  دبیرجلسه : جناب آقای دکتر پرویز اولیا

  ردیف

  دستورکارجلسه :

  1

  بحث و بررسی پیرامون وضعیت تولیدات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، رشد شاخص h و ارزیابی مقالات برگزیده منتشر شده در زمینه علوم بیومدیکال در 30 سال پس از انقلاب

  ردیف

  مباحث و موضوعات جلسه  

 

  جناب آقای دکتر واسعی:
در خصوص موارد ذکر شده تدابیری پیش بینی شده است. در مورد میزان موفقیت طرح‌های در تولید مقالات، لازم بود که ما به بطن دانشگاه‌ها رفته و بررسی‌های لازم انجام پذیرد. اطلاعات مورد نیاز در این خصوص در حال جمع آوری و تکمیل شدن است.
به منظور ترغیب اساتید به کار پژوهشی و تولید مقاله مقرر شد تا جهت ارتقاء نیاز به کسب امتیاز پژوهشی سالانه تا سقف مشخص است (3 امتیاز تیپ 1، 2 امتیاز تیپ 2 و 1 امتیاز تیپ 3) که 60 درصد آن مربوط به مقاله می‌باشد. از آنجایی که بخشی از وقت اساتید دانشگاه‌های علوم پزشکی بخصوص در تیپ 3 صرف کارهای بالینی می‌شود این امتیازدهی متناسب با وضعیت موجود در نظر گرفته شد که کمتر از وزارت علوم است. امیدواریم که تاثیر آن در سال‌های آتی مشهود باشد.
یکی از اهداف اصلی در نظرسنجی انجام گرفته از اساتید دانشگاه‌های علوم پزشکی در مورد شاخص h ، بررسی تفاوت نظرات افراد دارای شاخص h ‌ بالا با دیگر افراد می‌باشد که بر اساس تحلیل اولیه نتایج این تفاوت‌ها مشخص شده‌ است.
ارجاع به مقالات باید از نوع مثبت باشد. اگر افراد کار علمی اصیل بکنند خود بخود شاخص‌های مرتبط که به منظور ارزیابی تولیدات علمی بکار گرفته می‌شوند رشد خواهند داشت. در این راستا در وزارت بهداشت یک موتور جستجو مشابه با PubMed طراحی و راه‌اندازی خواهد شد که در Google هم قابلیت جستجو دارد و شانس دریافت ارجاع مقالات ما را بالا می‌برد.
مساله رشد تولیدات علمی دانشگاه‌های تیپ 2 در سال 1386 جای بحث دارد. برای مثال یکی از عوامل موثر بر آن خارج ساختن دانشگاه بقیه الله از فهرست دانشگاه‌های تیپ 2 بود.
  در مقایسه تولیدات علمی کشورها باید فاکتورهای مربوط به جمعیت نیز در نظر گرفته شود. برای مثال جمعیت آمریکا 4 برابر ایران است. برای مثال شاید کشور آلمان مورد مناسبی برای مقایسه با ایران باشد.

 

 

 

  جناب آقای دکتر اولیا:
  ارائه تحت عنوان "بررسی رشد تولیدات علمی کشور ایران در زمینه‌های مختلف از جمله علوم پزشکی"
  با توجه به آنکه تقریبا 20 درصد محققان کشور در دانشگاه‌های علوم پزشکی فعال هستند سهم تولیدات علمی در گرایش‌های مختلف بیومدیکال از کل تولیدات علمی کشور مناسب است. 27 درصد کل GDP دنیا متعلق به کشور آمریکا است که 3 درصد آن به تحقیقات اختصاص می‌یابد. 7/0 درصد کل GDP جهان متعلق به کشور ایران است که بر اساس آمار اعلام شده 6/0 درصد آن به تحقیقات اختصاص داده می‌شود. همین شاخص می‌تواند بسیاری از تفاوت‌ها مانند اختلاف در ارجاعات و شاخص h را توضیح دهد.
  در نسبت بودجه پژوهشی به بودجه کل در دانشگاه‌های علوم پزشکی اختلاف چشمگیری دیده می‌شود. برای مثال این رقم در دانشگاه تهران 1/0 است و در بسیاری از دانشگاه‌های دیگر بسیار کمتر می‌باشد که میانگین آن 04/0 می‌باشد.
  بر اساس اطلاعات ارائه شده نتیجه‌گیری می‌شود که افراد مشتاق به تحقیق به صورت مناسبی وارد بزرگراه کارهای تحقیقاتی شده‌اند. در حال حاضر ما در حال شناسایی مشخصات مربوط به 60 الی 70 درصد باقیمانده هستیم. برای مثال این افراد بیشتر مربوط به کدام رشته‌ها بوده و از نظر امکانات در چه وضعیتی قرار دارند. شرایط ایده‌آل آن است که 100 درصد افراد وارد کار پژوهشی شوند. به منظور حصول آن به ابزارهای لازم و بودجه نیازمند هستیم. در اینجا وارد بحث مهمی می‌شویم. دو رویکرد در این مورد وجود دارد. یکی هدایت و جذب بودجه‌های سرگردان موجود است. راه دیگر آن است که از بودجه و امکاناتی که در اختیار افراد فعال قرار دارد کاسته شده و در اختیار افرادی که دارای فعالیت‌های پژوهشی نیستند قرار گیرد. در بسیاری از دانشگاه‌های این کار انجام می‌شود که اصطلاح ماشین چمن زنی به منظور توصیف این سیستم مدیریتی متداول شده است. 

 

  جناب آقای دکتر ملک‌زاده:
بخشی زیادی از تحقیقات دارای novelty کمی بوده و به این دلیل قابل ارجاع گرفتن نیستند. یکی دیگر از مشکلات موجود در زمینه ارجاعات این است که علم را تقسیم کرده‌ایم. تاکید بر روی تولید مقالات در مواردی موجب ایجاد bad science می‌شود. ارائه مقالات سطح پائین موجب کاهش سطح کل تولیدات علمی می‌شود. باید 10 بخش در دانشگاه‌های مختلف که دارای فعالیت علمی قابل قبولی هستند شناسایی شده و زیر ساخت‌سازی در آنجا انجام شود به طوری که افراد مستعد و بودجه جذب آن مراکز شود و سطح کیفی تولیدات علمی ارتقا یابد. تحقیقات باید بر روی مشکلات اساسی کشور متمرکز شوند و هدف آنها ارائه راه‌حل‌های عملی برای حل مشکلات باشد. اینکه شما می‌فرمائید مدیریت چمن زنی، من فکر می‌کنم مدیریت قلم‌زنی هم هست؛ مثلا در یک مرکز تحقیقات قلب که با فداکاری و علاقه و عشق به تحقیق افراد مشغول به فعالیت بوده است حذف ردیف بودجه موجب آسیب جدی به آن گردیده است. یکی از دلایل رشده تعداد مقالات ما افزایش تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی است که در برخی از رشته‌های جذب دانشجو به اشباع رسیده است. ما باید به جای تعداد مقالات به سمت ارتقای کیفی پیش برویم. اعداد و ارقام خوب است ولی نباید به آنها بسنده کرد. مثلا در مواردی که یک فرد متخصص بر روی یک موضوع خاص focus ‌ کرده است ارجاع به خود بد نیست.
  برای ارزیابی یک فرد باید شاخص‌های مختلفی در نظر گرفته شود و فرد نباید با یک عدد سنجیده شود.
  لازم است بحث بیشتری پیرامون کارهایی که این گروه باید انجام دهد انجام شود.

  جناب آقای دکتر کبیری:
  من فکر می‌کنم در مسائل آموزشی و پژوهشی باید به دانشگاه‌های تیپ 2 بیشتر توجه شود.
  یک از مشکلات موجود در زمینه افزایش تولیدات علمی آن است که مربی‌ها انگیزه لازم برای ارتقا ندارند.
  پروپوزال‌های باید هدفمند شوند. یک پروپوزال خوب به مقاله خوب ختم می‌شود.
  در بهمن‌ماه سال‌های 1386 و 1387 با هدف نهادینه سازی استفاده از شاخص h ‌ ، آشنا سازی اساتید با آن و بررسی رشد، شاخص h ‌ اعضای هیات علمی دانشگاه جمع آوری و بررسی گردید. بررسی اولیه نشان داد که در سال 1387 به طور مشخص افرادی که در بالا و پائین جدول بوده‌اند رشد چشمگیری در شاخص h ‌ داشته‌اند اما افراد میانه جدول چندان رشد نکرده‌اند.

 جناب آقای دکتر مددکار سبحانی:
  مشکل مملکت ما این است که کلی سخت‌گیری می‌شود تا چیزی پذیرفته شود و جلو بیاید اما پس از پذیرفته شدن دیگر نظارت انجام نمی‌شود. مثلا در معاونت‌های پژوهشی کلی سخت‌گیری می‌شود تا یک پروپوزال تصویب شود اما پس از تصویب آن نظارتی وجود ندارد. باید توجه بیشتر بر نتایج تحقیقات باشد و از همان ابتدا نمی‌توان نتایج را پیش بینی‌ کرد چون ممکن است داور مناسب برای آن وجود نداشته باشد. برای بودجه‌های کم نباید در اول کار سخت‌گیری کرد.
  با توجه به امکانات موجود افزایش شاخص h ‌ در ایران خیلی مشکل است. اجرای دوره‌های فوق دکترا در افزایش شاخص h ‌ بسیار موثر خواهد بود.

   ایثار نصیری:
  ارائه تحت عنوان "بررسی مقالات برگزیده انتشار یافته در 30 سال پس از انقلاب"
  در این مطالعه بررسی خصوصیات مقالات برگزیده انتشار یافته در 30 سال پس از انقلاب بر اساس شاخص‌های کمی و کیفی انجام گرفت.
  در بازه زمانی ده ساله تعداد ارجاع به ازای هر مقاله برای مقالات برگزیده کشور ایران 81/17 و برای کشور آمریکا 6/15 می‌باشد. امروزه در سطح بین الملی شاخص تعداد ارجاع به ازای هر مقاله از شاخص‌های مطرح و معتبر است و این نتایج نشانگر آن است که در صورتی که این مقالات تنها تولیدات علمی کشور ایران در سال‌های اخیر بودند ایران بر اساس شاخص‌های بین المللی سنجش تولیدات علمی در رتبه بسیار بهتری قرار می‌گرفت. بر این اساس تاکید بر پیشرفت کیفی و مدیریت و جهت‌دهی تحقیقات بر اساس اولویت‌ها ضروری به نظر می‌رسد. 

  ردیف

  دستور جلسه آینده :

 

  مسئول اجرا

  مهلت اجرا

  1

  بررسی تحلیلی نتایج نظر سنجی بررسی عوامل موثر بر شاخص h اعضای هیات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و سنجش دیدگاه آنها به منظور ارائه یک الگوی مداخله‌ای جهت بهبود و ارتقای شاخص h اعضای هیات علمی

  کارشناس علم سنجی

  -

  2

  تهیه شرح وظایف کمیته راهبری علم سنجی بر مبنای نقشه جامع علمی کشور

 

  -

  تاریخ جلسه آینده: -