صفحه نخست >> >> >> صورتجلسه هفتم

صورتجلسه هفتم

بسمه تعالی

  صورتجلسه کمیته کمیته راهبردی علم سنجی

  شماره جلسه : 7

  تاریخ جلسه : 26/4/89

  مکان جلسه : ساختمان معاونت تحقیقات و فنآوری وزارت بهداشت، دفتر معاونت

  ساعت شروع: 10                      ساعت خاتمه: 12

  حاضرین در جلسه : آقایان: دکتر محمد واسعی، دکتر پرویز اولیا، دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی، دکتر آرمین مددکار سبحانی، دکتر پیمان کبیری، دکتر رضا ملک زاده، ایثار نصیری

  دبیرجلسه: جناب آقای دکتر پرویز اولیا

  ردیف

  دستورکارجلسه:

  1

  بررسی راهکارهای ایجاد فضای عالم پرور و قابل رصد در جامعه

  ردیف

  مباحث و موضوعات جلسه

 

  جناب آقای دکتر قانعی:
  موضوع این جلسه راهکارهای عالم پروری است. در علم سنجی مقاله و ارجاع شاخص است. حال می‌خواهیم ببینیم اگر با همین روند پیش رویم و مقالات پرارجاع تولید کنیم آیا کشور از لحاظ علمی پیشرفت می‌کند یا نه. شاید رشد این شاخص‌ها یکی از تظاهرات رشد علمی باشد اما آیا هدایت کشور به این سمت موجب تولید علم واقعی می‌گردد. مطالبی که شما در مورد مشکلات و اینکه راهکارهای برطرف کردن آنها فرمودید بسیار خوب بود. من موضوع را بیشتر باز می‌کنم تا آقای نصیری بیافتند توی چالش و در آن راستا پیش روند. در کتاب مرجع بیماری‌های تنفسی که چاپ آمریکا است و نویسنده آن از مجتهدان این موضوع است می‌نویسد سالانه 20000 نفر در آمریکا آمبولی ریه می‌گیرند و نصفی از این افراد می‌میرند. این درحالی است که حجم مقالات منتشر شده در این زمینه 15000 برابر شده است. بیمار میمیرد و محقق در این سو در حال مقاله دادن است بدون اینکه پیشرفتی در درمان این بیماری به وقوع پیوسته باشد. نویسنده کتاب در ادامه می‌گوید اگر بخواهیم بدانیم که کجا هستیم همان داستانی است که مولوی می‌گوید هر کسی درست می‌گوید اما هیچ کس نمی‌تواند این اجزا را به درستی به هم متصل کند. این موضوع دارد در ناف علم مطرح می‌شود. در سرطان ریه 20 سال است که هیچ پیشرفتی حاصل نشده است. در آسم 20 سال است که هیچ داروی جدیدی ارائه نشده است. بنابراین در واقعیت علم پیشرفتی رخ نداده است اما در این بند و بساط‌های آن پیشرفت کرده‌ایم. این پیشرفت خوب است نسبت به هیچ چیز. اگر بخواهیم مسیر علمی کشور را به این سمت هدایت کنیم فایده‌ای ندارد. خیلی باید صبر کرد تا یک نفر روی یک موضوع تمرکز کند و بتواند کار تاثیر داری انجام دهد. اگر من جز 1 درصد برتر دانشمندان شوم معلوم نیست که در اتفاقی در پزشکی بیافتد. ما باید مدل تبدیل تهدید به فرصت را بلد باشیم.
  وقتی من خودم را با همتای خود در اروپا مقایسه می‌کنم وضع من بهتر است. در کلینیسین‌ها بحث اقتصادی زیاد مطرح نیست. هدایت تحقیقات و شاگرد پروری باید به گونه‌ای انجام شود که خروجی تحقیقات خوب باشد.
  نکته قابل توجه این است که تنها جایی که علم در حال متحول شدن است در مطالعات بین رشته‌ای است. وقتی شیمی و کاردیولوژی با هم ترکیب شوند یک اتفاق جدیدی رخ می‌دهد. بسیاری از پیشرفت‌ها در پزشکی به خاطر همکاری سایر رشته‌های علمی بوده است که وارد تحقیقات پزشکی شده‌اند. تحقیقات بالینی حتما باید به صورت بین رشته‌ای باشد تا بتواند یک فکر و فنآوری جدید ارائه دهد. به این صورت است که می‌توان گفت یک دانش جدید خلق کرده‌ایم و مرزهای دانش گسترش داده شده است. بنده در بازی در این زمینی که اینها درست کرده‌اند زیاد موافق نیستم.
  اعتبار پژوهشی ما محدود به یک عده خاصی است و که از آن میان هم 40 درصد به موقع تحقیق را تمام نمی‌کنند.

 

  جناب آقای دکتر نوروزی:
  خیلی از مسائل زنجیره وار به هم مربوط هستند. همانطوری که اشاره شده محققان در بازه زمانی 37 الی 50 سال بیشترین پتانسیل کار تحقیقی را دارا هستند و این در حالی است که در ایران فرد در این سنین بشدت درگیر مسائل اقتصادی می‌باشد. در زیربنای همه این مسائل پژوهشگری است که بیشتر درگیر مسائل جنبی و اقتصادی است. الویت‌ها و پتانسیل‌ها باید مشخص شوند. در برخی از رشته‌ها ممکن است بتوانیم رشد سریعتری داشته باشیم. به مطالعات بین رشته‌ای و همکاری‌های بین المللی اشاره شد. مشخص شده است که آنهایی که تحقیقات بین رشته‌ای انجام می‌دهند موفقتر هستند. باید یکسری آئین نامه‌ها و مشوق‌ها برای گسترش همکاریها در نظر گرفته شود. د رحاضر برعکس است و اگر در یک مقاله همکاری داشته باشیم امتیاز آن کمتر می‌شود. به بحث مطالعات علوم پایه اشاره شد که این به عنوان یک شاخص در ODCE هم وجود دارد. در حال حاضر ما در گرایش multidisciplinary بهترین وضعیت کیفیت تحقیقات را داریم.
  تعداد مقالات یکی از شاخص‌ها است و شاخص‌های دیگری نیز در کنار آن قرار دارد. در حال حاضر ما در ارزیابی‌ها شاخص‌ها را طوری تطبیق داده‌ایم که راحتر قابل استخراج باشند.
به تفاوت میان رشد و توسعه باید توجه داشت. توسعه یک فرآیند فرهنگی است و بسیاری معتقد هستند که ژاپن توسعه یافته تر از آمریکا است.

 

  جناب آقای دکتر واسعی:
  ما قبلا یک مطالعه‌ای انجام دادیم که آقای نصیری هم در آن دگیر بودند مبنی بر این که عوامل موثر در ارجاع بالا به تحقیقات کدام عوامل هستند. فرهنگ و امکانات ما با آنها متفاوت است. باید دید با این پتانسیل و امکانات به کجا می‌توانیم برسیم و الان با این وضعیت چکار می‌توانیم بکنیم. بیشترین همکاری بین المللی ما و بهترین مقالات ما با آمریکائی‌ها بوده است. مهمترین عامل موثر در این همکاری هم نیروی کار ارزان و نمونه‌ها انسانی ما است که آنها کم دارند یا از نظر اخلاقی نمیتوانند استفاده کنند. یکی از راهکارها این است که ما گروه‌های زبده‌ای با هدف تولید فنآوری تشکیل دهیم. مثلا نوعی تکنیک تشخیص ایجاد کنیم که آنها ندارند. همکاری حاضر از نوع استضعافی است. ما پژوهشگر حرفه‌ای نداریم. فرد به جای اینکه به فکر بیمار و درمان باشد باید به دنبال تمام کردن کارهای تحقیقاتی اش باشد. 50 نفر را انتخاب کرده و از نظر مالی تامین کنیم به این شرط که در عرض 5 سال بتواند مقاله‌ای در سطح نیچر و ساینس تولید کند. به افرادی که پتانسیل دارند و کار کرده‌اند امکانات داده شود افرادی که مطمئن هستیم گرنت تعلق گرفته به آنها دور ریخته نمیشود. باید نخبگان و مراکز تحقیقاتی خوب را بشناسیم و تقویت کنیم. مراکز تحقیقات بالینی در حال حاضر به Plato رسیده‌اند و باید تشویق کنیم که تمام اعضای هیات علمی به یک مرکز تحقیقات وصل شوند و با آنها ارتباط داشته باشند. در کنار آن باید معیارهای بین المللی به صورت مداوم مطالعه شوند و برنامه ریزیها به گونه باشد که این معیارهای در نظر گرفته شوند و طرحها بر مبنای شاخصهایی ریخته نشود که در حال تغییر کردن هستند.

 

  جناب آقای دکتر مددکار سبحانی:
  در مورد رابطه سن و تحقیقات ، در ایران اساتیدی که سن پائینتری دارند درس بیشتری می‌دهند. نکته اساسی این است که کسی که تازه فارغ التحصیل شده است مبنای دانش او کتاب است. ما نمی‌خواهیم فرد کتاب‌های را که خوانده است ارائه دهد. مطلوب این است که فرد چیزهایی را که خودش بر اساس تجربه بدست آورده است انتقال دهد.
  در اروپا یکسری گرانتها در سطح اتحادیه وجود دارند که هدف از آنها تشویق افزایش همکاری و ارتقا روابط است. وقتی به کسی گرنت داده می‌شود باید خروجی آن هم بررسی شوند. مشکلی که در حاضر داریم این است که هنگام گرنت دادن مو را از ماست میکشیم و بعد از اعطا ارزشیابی انجام نمیشود. ‌

 

  جناب آقای دکتر اکبری:
  تعداد ساعات بالای تدریس مانع از انجام پژوهش‌های موثر در کشور می‌شود. کار تیمی در کشور خیلی ضعیف است و از تحقیقات کوچک مقالات جانداری در نمی‌آید. باید پروژه‌های ‌بزرگ تعریف شوند و در هر گرایش یک تیم تشکیل شود تا اولویت‌های آن گرایش مشخص شود و بر آن اساس گرانت داده شود.
  حقوق یک استادیار پایه یک دانشکده با کسی که در حال مدیریت 5 پروژه تحقیقاتی است نباید یکسان باشد و بخشی از هزینه‌های پروژه می‌تواند در اختیار افراد قرار گیرد. یک فرد هیات علمی باید بتواند از راه تحقیق و مشارکت در پروژه‌های تحقیقاتی حقوق خود را افزایش دهد.

 

  جناب آقای ایثار نصیری:
  ارائه تحت عنوان " بررسی راهکارهای ایجاد فضای عالم پرور و قابل رصد در جامعه".

  تاریخ جلسه آینده: 30/5/89

   آقایان دکتر محمد واسعی، دکتر پرویز اولیا، دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی، دکتر آرش اعتمادی، دکتر رضا ملک‌زاده، دکتر آرمین مددکار سبحانی، دکتر پیام کبیری، دکتر منیره برادران افتخاری، دکتر کیوان کوشا، ایثار نصیری. 

  دستور جلسه آینده :
  ارائه توسط جناب آقای مهندس جلالی  تحت عنوان "قابلیت‌های پایگاه اطلاعات علمی