صفحه نخست >> >> >> صورتجلسه سیزدهم

صورتجلسه سیزدهم

 بسمه تعالی

صورتجلسه کمیته راهبردی علم سنجی

شماره جلسه: 13

تاریخ جلسه:30/11/1389

مکان جلسه: ساختمان معاونت تحقیقات و فنآوری وزارت بهداشت، دفتر معاونت

ساعت شروع: 10

ساعت خاتمه: 30/11

 

حاضرین در جلسه:آقایان دکتر قانعی، دکتر اولیا، دکتر رفیع ن‍ژاد، دکتر نوروزی، دکتر پیمان کبیری، دکتر محسن رضا حیدری،  ایثار نصیری.

دبیرجلسه:جناب آقای دکتر اولیا  

ردیف

دستورکارجلسه:

1

بررسی وضعیت کشور ایران در تولید دانش، دانش به فنآوری و تجاری در حوزه علوم پزشکی

ردیف

مباحث و موضوعات جلسه

2


 
جناب آقای دکتر اولیا
جلسه قبل به دلیل مسافرت جناب آقای دکتر قانعی و برخی از اعضای کمیته تشکیل نشد که عذر خواهی می‌شود. پیرو فرمایشات جناب آقای دکتر قانعی مبنی ارائه یک قالب مناسب برای گزارشات علم‌سنجی به نحوی که شاخصهای مربوط به تبدیل دانش به فنآوری و فنآوری به ثروت را نیز در برداشته باشد، گزارشی را جناب آقای نصیری تهیه کرده‌اند که ارائه می‌شود تا نظرات اعضای کمیته را جهت تکمیل گزارش داشته باشیم.

جناب آقای دکتر قانعی:
حوزه علم پزشکی را می‌توان به سه سطح پیشگیری اولیه، پیشگیری ثانویه و پیشگیری ثالثیه تقسیم بندی کرد. لفظ پیشگیری را نباید برداشت چون یک اصل است. در خصوص تجاری سازی هم باید دید که چقدر خدماتی که شما در قالب مشاوره و کتاب ارائه داده‌اید جنبه تجاری سازی پیدا کرده است. هر کس که پروژه‌ای که تعریف می‌کند باید بداند که در کجای این فرآیند قرار دارد، در راستای کدام هدف و اولویت کار می‌کند و نتایج کارش کجا گنجانده خواهد شد. برای مثال واکسن ضد ویروس پاپیلوما یک پیشگیری اولیه است که فنآوری لازم برای آن ایجاد واکسن است. نظر ما بر این است که آقای نصیری یک مدل اولیه برای بررسی این فرآیند تهیه بکنند.
قرار است اتفاقات جدی در پژوهشکده‌های ماموریت محور و شبکه‌ها رخ دهد. موضوعات باید در شبکه‌ها پخته شوند و برنامه‌ریزی‌های سطح کلان نمی‌تواند در دانشگاه‌ها انجام شود. وقتی ندانیم که هر کس در کجا روی چه موضوعی علمی در حال پژوهش است، و هر کس در کدام مرحله قرار دارد چگونه می‌توانیم تحقیقات را هدایت کنیم؟ این امر باید به وسیله فنآوری اطلاعات انجام شود. سالانه 10000 فوق لیسانس و
 PhDدر وزارت بهداشت فارغ التحصیل می‌شوند چرا نباید سال حداقل 100 شرکت دانش بنیان به وسیله این افراد ایجاد شود؟ پولی که هزینه می‌شود در مقابل سرمایه انسانی که ما داریم هیچ چیز نیست.

جناب آقای دکتر نصیری:
در سیستم اقتصادی مدرن بخش اعظم بدنه تبادلات اقتصادی را ارائه خدمات تشکیل می‌دهند که از مهمترین خدمات ارائه شده به جامعه خدمات بهداشتی می‌باشد که کلیه افراد جامعه را به نوعی مخاطب آن هستند. در این گزارش بخش اول مربوط به برخی شاخص‌های جدیدی است که در بررسی وضعیت برونداد علمی گرایشهای مختلف علوم قابل بکارگیری است. در این نوع مطالعات یکی از مشکلات این است که دسته بندی مناسب انتخاب شود تا با تعریف ما از علوم پزشکی در داخل کشور مطابقت داشته باشد. در این مطالعه ما از دسته بندی OECDاستفاده کردیم ...
تبدیل دانش به فنآوری و فنآوری به ثروت یک فرآیند است که ورودی آن تولید دانش، نیروی انسانی، منابع مالی و اولویتهای تحقیقاتی است. در حال حاضر در کشور ما نیروی انسانی، تجهیزات و منابع مالی تا حدی تامین شده است و برای اینکه امکانات فراهم شده وارد این فرآیند شود لازمه‌اش تعیین اولویتها بر مبنای نیازهای جامعه است. در معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت اولویتهای مورد نیاز کشور در حوزه‌های تجهیزات پزشکی، مواد اولیه و داروها تهیه و به گروه‌های تحقیقاتی ابلاغ گردیده است. در کشور ایران به نظر می‌رسد که مشکل ایجاد فنآوریهای لازم کمبود دانش نیست چرا که بخش اعظم دانش ضروری برای ایجاد این فنآوریها پیش از این ایجاد شده است و در منابع مختلف در دسترس است منتها با تعیین اولویتها و تاکید بر آنها باید گروه‌های تحقیقاتی جهت دهی شوند. ایجاد این چرخه نیازمند یک سرمایه گذاری اولیه است و مسئولان باید با این دید این سرمایه گذاری را انجام دهند که این فرآیند پس از شکل گیری در نهایت به بهره‌وری اقتصادی و بازگشت بخشی از هزینه‌ها به صورت مستقیم یا غیر مستقیم خواهد انجامید. جهت گیری به سمت تولید فنآوریهای ضروری به نفع گرایشهای علوم پایه نیز خواهد بود. برای مثال، زمانی علام کردند که اولویت تحقیقات تولید یک داروی ضد عفونتهای میکروبی است که تحقیقات با هدف ایجاد این فنآوری منجر به شناسایی یک میکانیسم مهم ضد باکتری در قارچها شد. بنابراین انتظار می‌رود که تعیین اولویتها محققان را متوجه ابعادی از علم کند که قبلا مطرح نبوده است و این خود به گسترش مرزهای دانش و تولید علم واقعی خواهد انجامید.
در معاونت تحقیقات و فنآوری وزارت بهداشت سالانه بیش از هفت هزار طرح پژوهشی مصوب مورد ارزیابی قرار می‌گیرد که در خصوص جزئیات این طرحها اطلاعات کمی موجود است. از این رو پیشنهاد می‌شود که این طرح‌ها بر اساس جایگاه آنها در فرآیند تولید دانش،‌ دانش به فنآوری و فنآوری به ثروت طبقه بندی شوند و از مجری طرح در قالب یک فرم خواسته شود تا جایگاه و چشم‌اندازهای طرح خود را در این فرآیند و پیشبرد آن تعیین کند و پس از اتمام طرح نیز تعیین شود که چه دستآوردهایی داشته است و چه مقدار از انتظارات اولیه تحقق یافته است...

جناب آقای دکتر نوروزی:
اشاره به یک نکته که شاید جزئی هم باشد در اینجا لازم به نظر می‌رسد و آن توجه شیوه ذکر وابستگی سازمانی است. در رابطه با بحث فنآوری باید دید که وضعیت Patentها در علوم پزشکی به چه صورت است که این در قالب یک طرح تحقیقاتی در عرض چند ماه قابل انجام است. در ضمن برخی از پایگاه‌ها مثل Inciteکمک می‌کنند که تحلیل‌های بهتری انجام دهیم. این دسته‌بندی OECDکه ارائه دادند در Inciteهست اگرچه این پایگاه‌ها هنوز در ایران جا نیافتاده‌اند. شاخص‌ها مربوط به بررسی فنآوریهای زیستی در OECDوجود دارد که قابل استفاده بوده و به کمک آنها می‌توان حوزه‌های موضوعی که پتانسیل بیشتری دارند را شناسایی کرد.

 

جناب آقای دکتر اولیا:
یک موضوعی که ما در علوم پزشکی از آن غافل هستیم و در خارج از کشور بسیار باب است این است که هر کس که طرح می‌دهد یکی از کارهای مهمی که باید انجام دهد توجیه اقتصادی آن است نه به این مفهوم که بازده اقتصادی داشته باشد بلکه به این مفهوم که در چرخه علم و فنآوری در کجا قرار گرفته است. گام‌های قبلی چه بوده است و گام‌های بعدی چه خواهد بود. باید الف تا ی بحث آورده شود و در واقع فرد سرمایه گذار هدایت شده و با تسلط بتواند سرمایه‌گذاری کند. این که هر بخش در نظام نوآوری در کجا قرار گرفته است موضوعی است که ندیده گرفته شده است.
وقتی کسی طرحی را ارائه می‌دهد باید پروپوزال ارائه شده بسیار کامل باشد. در حال حاضر در کشور ایران محققان بیشتر به وسیله آزمون و خطا کار می‌کنند و در صورت
 Fail‌شدن طرح حاضر به تکرار مجدد آن نیست.

 جناب آقای دکتر رفیع ن‍ژاد:
من در این جلسات مانند یک کلاس درس می‌گیرم و برایم بی‌نهایت مفید است. مردم دانشگاهی افراد بالادستی را نگاه می‌کنند و اینکه از آنها چه خواسته می‌شود و بر اساس آن خودشان را شکل می‌دهند. بنابراین ما به عنوان سیاستگذار باید سیاست‌های کلان خود را به صورت شفاف مشخص کنیم. در گذشته ارزش فقط مقاله نویسی بود و برخی افراد مانند یک قلمه باریک قد کشیده‌اند و استاد تمام شده‌اند. اگر بتوانیم برای تمامی رشته‌ها این مطالعات علم‌سنجی را انجام دهیم اولویت‌ها بهتر قابل تعیین شدن خواهد بود.

جناب‌ آقای دکتر کبیری:
یک کار گروهی باید مامور آموزش راهکارهای تجاری‌سازی شوند. در حال حاضر حتی داروسازهای ما با فرآیند ارائه یک patentآشنایی ندارند این در حالی است که تعداد زیادی کارگاه مقاله نویسی گذاشته می‌شود.

  

ردیف

مصوبات جلسه:

مسئولاجرا

مهلتاجرا

3

پیگیری استانداردسازی مدل ارائه گزارشات و تهیه گزارشات مستند به تفکیک گرایشهای علمی

جناب آقای ایثار نصیری

-

تاریخ جلسه آینده:  24/7/1389

مدعوین جلسه آینده:آقایان دکتر پرویز اولیا، دکتر جواد رفیع‌نژاد، دکتر محمد واسعی، دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی، دکتر رضا ملک‌زاده، دکتر آرمین مددکار سبحانی، دکتر پیام کبیری، دکتر منیر برادران افتخاری، دکتر کیوان کوشا، دکتر محسن رضا حیدری، دکتر اکبری ساری، ایثار نصیری.

دستور جلسه آینده:
 "بررسی راهکارهای ارتقا کیفی تولیدات علمی کشور ایران در حوزه علوم پزشکی توسط جناب آقای دکتر رضا ملک‌زاده" .